Dreyfus
Van Francyclopedie
Alfred ~ [*9 oktober 1859, Mulhouse-†11 juli 1935, Parijs]
De Affaire Dreyfus is een van de meest ingrijpende gebeurtenissen in de Franse sociale geschiedenis. De joodse Kapitein in het Franse leger Alfred Dreyfus wordt in 1894 beschuldigd van spionage voor Duitsland. Twee maanden na zijn arrestatie wordt hij na een haastig proces op basis van dubieus bewijsmateriaal veroordeeld en gedeporteerd naar het Duivelseiland voor de kust van Frans Guyana. Het leger ontdekt een jaar later de ware schuldige, maar is te arrogant om de fout toe te geven. Velen doen hun best om de waarheid op tafel te krijgen.
De schrijver Emile Zola wil dat Dreyfus vrijgelaten wordt en publiceert in 1898 een artikel in het dagblad L’Aurore met de beroemd geworden kop “J’accuse” (‘Ik beschuldig’). De affaire leidt tot grote sociale onrust en zelfs tot een vechtpartij in de deftige Assemblée (het Parlement). Frankrijk was verdeeld in dreyfusards en antidreyfusards, waarbij die laatsten vooral gemotiveerd waren door antisemitische motieven.
In 1899 verwerpt het Hof van Beroep de veroordeling van Dreyfus en de kapitein keert, ernstig verzwakt, terug naar Parijs. Na een nieuw proces wordt Dreyfus tot tien jaar dwangarbeid veroordeeld. Snel na de uitspraak krijgt Dreyfus echter gratie van president Emile Loubet. In 1906 wordt Dreyfus uiteindelijk definitief vrijgesproken en gaat volledig gerehabiliteerd weer het leger in en zal voor Frankrijk deelnemen aan de Eerste Wereldoorlog.
De affaire Dreyfus heeft de Franse maatschappij grondig hervormd. De halsstarrige houding van de Franse overheid werd overduidelijk gemotiveerd door de joodse achtergrond van Dreyfus. Om voortaan te voorkomen dat religieuze afkomst een rol speelt in staatszaken, zal de affaire uiteindelijk leiden tot de wet op de laicité van 1905, waarin kerk en staat definitief gescheiden worden.
